PKP Ty1 (KPEV G12 - DR 5810-21)
PROTOTYP:
Zbudowany w 1917 roku w fabryce Henschel&Sohn parowóz G12
wywodził się z silnej wojennej maszyny G121 z 1915 roku. Pierwsza
znormalizowana lokomotywa kolei Prus, Saksonii, Wirtembergii, Badenii i
Alzacji-Lotaryngii, przewyższała mocą i parametrami biegowymi wszystkie
poprzedniczki, jednocześnie dzięki zwartej konstrukcji mieściła się na
wszystkich niemal obrotnicach(całkowity rozstaw osi lokomotywy z tendrem nie
przekraczał 15,4 m) i mogła być użytkowana na większości szlaków (naciski
osiowe rzędu 16 ton). Dla uzyskania odpowiedniej mocy przy maksymalnym
ograniczeniu długości parowozu zastosowano kocioł z szerokim stojakiem
Belpaire'a położony powyżej ramy. Trzyosiowy tender 20C1 mieścił 20 m3 wody i
6 ton węgla. Dla kolei pruskich zbudowano 1168 lokomotyw tej serii, kilkaset
maszyn zbudowanych zostało na zamówienie kolei pozostałych zarządów
niemieckich, a dodatkowo 118 zamówiły koleje niemieckie DRG po zjednoczeniu. Lokomotywa prowadziła
na poziomym torze pociąg o masie 1330 ton z prędkością 65km/h i 2270 ton z prędkością 50km/h,
1000 ton na
wzniesieniu 10 promili z prędkością 25km/h
Przed wojną PKP posiadały jedną taką lokomotywę. Na
podstawie konstrukcji lokomotywy G12 zbudowana została znakomita polska maszyna
Ty23, dając początek całej rodzinie polskich cięzkich parowozów towarowych.
Po 1945 roku na PKP trafiły łącznie aż 134 maszyny tej serii, które służyły
do końca lat 1960-tych. Od początku lat 1950-tych cała seria skupiona była w
dyrekcji poznańskiej, kilkanaście maszyn zwrócono DR w zamian za Ty23. Ocalały
Ty1-76 stoi jako zimny eksponat w skansenie w Wolsztynie, niestety częsciowo
zdekompletowany.
Zdjęcia
autora przedstawiają parowóz Ty1-76 stojący jako zimny eksponat skansenu w
Wolsztynie.
Podstawowe dane techniczne:
Układ osi i cylindrów parowozu: 1'Eh3
Prędkość maksymalna (przodem/tendrem naprzód): 65/60 km/h
Srednica cylindrów/skok tłoka: 3x570/660mm
Średnica kół tocznych/napędnych: 1000/1400mm
Nadciśnienie w kotle: 14 kp/cm2
Masa lokomotywy w stanie służbowym/ciężar przyczepny/śr. nacisk osi:
95,7 t/82,5 Mp/16,5 Mp
Moc indykowana/Siła pociągowa przy napełnieniu cylindrów 0,8: 1540KM/25730kp
MODEL:
Produkowany od polowy lat 80-tych model ROCO cechuje się niezłym wyglądem
i dobrymi proporcjami. Osprzęt kotła częściowo wykonano z metalu. Najnowsze wersje mają przyciemnione koła i
korbowody. Pięciopolowy silnik z kołem zamachowym umieszczony w
tendrze wykonanym jako odlew stalowy napędza osie wyposażone w obręcze przyczepnościowe, zapewniając
odpowiednią siłę pociągową. Mankamentem jest wadliwy rozkład przeciwwag na
kołach, odpowiadający dwu- a nie trzycylindrowemu parowozowi. Model posiada możliwość montażu wszelkich
popularnych typów sprzęgów poprzez wymiane głowic, drobną wadą jest brak
kinematyki krótkiego sprzęgu. Tradycyjnie najlepsze do
przebudowy na model PKP są wersje niemieckich kolei DR i DB epoki II i
III.
aktualizacja : 04-09-16