STRONY MODELI KOLEJOWYCH w skali H0
(C)1999-2004 Jakub Halor

 
[ Strona główna ] [ Powrót do menu ] [ Ok1 ] [ Tp4 ] [ Tw1 ] [ Ty1 ] [ Ty2 ] [ TKi3 ] [ TKt ] [ TKw ] [ ST44 ]

MODELE LOKOMOTYW POLSKICH W SKALI H0

Na rynku modeli kolejowych nie ma jeszcze wielkoseryjnych modeli polskich lokomotyw, za to dostępna jest ogromna liczba doskonale znanych nam z polskich szlaków lokomotyw w malowaniach zarządów niemieckich i austriackich. W ostatnich latach polscy kolekcjonerzy zostali wreszcie zauważeni przez zagranicznych producentów - w ofercie firmy Klein Modellbahn znalazł się parowóz Tr11, w ofercie Fleischmanna Ok1 i Tp4 w malowaniu PKP.  Niestety, o ile można zrozumieć jeszcze niewłaściwe rozmieszczenie osprzętu kotła i wadliwe reflektory, o tyle brak tak charakterystycznych dla polskiego taboru białych obręczy na kołach modeli Fleischmanna  bezlitośnie dyskwalifikuje te kosztowne (cena w sklepach ponad 1000 złotych!) modele w oczach nawet mało wymagających użytkowników... W 2003 roku pojawiły się licznie prototypy modeli wytwarzanych w małych seriach, ale z zastosowaniem technik gwarantujących właściwą jakość wykonania i malowania. Pierwszym modelem, który można było zamówić w ten sposób był Ty2 Autorskiej Pracowni Modelarskiej (APM), pojawi się prawdopodobnie seryjny ST44 i SM42.  Polski modelarz marzy jednak i o posiadaniu w swoich zbiorach maszyn produkcji polskiego przemysłu, takich jak Ok22, Ol49, Pt31, Pt47 czy Ty23, Ty45, będących wizytówkami polskiej trakcji parowej czy współczesnych popularnych serii SM42, SU46, EU07, ET22, EN57... ciekawe, kto sięgnie po palmę pierwszeństwa i wyprodukuje - chociażby małoseryjny, ale jakościowy model polskiej lokomotywy, który postawiony przy markowym produkcie ROCO będzie przyciągał oko niegorszym detalem, jakością napisów i płynnym biegiem, i to niekoniecznie za cenę sprawnego samochodu średniej klasy (w skali 1:1)...

Prototypy modelu Ty2 APM wyznaczyły nowy standard i ten model można było kupić w dwóch wersjach wyposażenia. Historia sprawiła, że najpowszechniejszą serią lokomotywy parowej, jaką kiedykolwiek posiadały Polskie Koleje Państwowe, jest właśnie ten wojenny parowóz niemieckiej konstrukcji. Ponadto ponad 60% lokomotyw trakcji parowej po 1945 roku (a PKP używało ich ponad  7000) stanowiły konstrukcje niemieckie (w tym przeważającą część powstałe jeszcze dla kolei pruskich przed 1924 rokiem). Jeśli dodamy do tego niemal 1000 maszyn zakupionych tuż po wojnie z UNRRA, demobilu i amerykańskie Ty246, okaże się, że na wielu liniach spotkanie parowozu polskiej konstrukcji graniczyło z niemożliwością nawet kilkanaście lat temu. Jeśli więc cofniemy się nieco w czasie i modelować będziemy polską kolej z epoki pary, możemy sami spróbować wykonania polskiego modelu na bazie maszyny obcego zarządu. 

Polscy producenci modeli kolejowych na szerszą skalę nie zaistnieją, jeśli i sama kolej w Rzeczpospolitej nie zdobędzie sobie dość zwolenników i hobbystów, aby stanowili oni rynek chociaż taki, jak w sąsiednich Czechach, kraju pięciokrotnie mniejszym. Jak na razie, kolej w Polsce upada wskutek narodowej niegospodarności - wbrew europejskim trendom. Podobna jest sytuacja na rynku "małej kolei" - polskim hobbystom pozostaje kupowanie modeli nie najlepszych, często wręcz bardzo przestarzałych, za to drogich. Są to najczęściej "przemalowanki" modeli niemieckich znanych już od lat, na które producenci nie mają już wielkiego zbytu, stąd próby "upchnięcia" ich na polskim, "wyposzczonym" rynku minimalnym kosztem. Istnieje spora szansa, aby nowe, polskie firmy zaistniały na rynku - warunkiem będzie przede wszystkim pozyskanie odpowiednio dużej liczby klientów, aby miała sens produkcja seryjna.

Tak czy owak, modelując kolej PKP epoki II, III i IV nie musimy się bać wprowadzania sporej liczby maszyn produkcji obcej w malowaniu polskim na nasze szlaki – będzie to zgodne z historyczną prawdą, tym bardziej że stanowiące sporą część polskiego parku wagonowego tamtych czasów, niemieckie i wzorowane na niemieckich konstrukcje są w ogromnej ilości i wyborze dostępne na rynku – oczywiście wymagając profesjonalnego przemalowania, a nawet pewnych zmian (zwykle uproszczeń) konstrukcyjnych, które wprowadzane sukcesywnie po wojnie zmieniały stopniowo dość znacznie oryginalny wygląd. Na swój sposób "szczęściarzami" są modelarze zachodnich i północnych dzielnic Polski - Śląska, Wielkopolski, Pomorza i Prus przed 1945 rokiem - bez większego problemu odnajdą odpowiedni tabor w malowaniu kolei niemieckiej Rzeszy czy Królewskich Kolei Pruskich, a także bogatą bibliografię i ikonografię z okresu świetności kolei na tych ziemiach, z czasów gdy szybki pociąg spalinowy SVT137 Leipzig z centrum Górnego Śląska do Berlina jechał w 4 godziny (dziś ekspresy pokonują tę trasę dwukrotnie dłużej)...

LISTA DOSTĘPNYCH W SKALI H0 MODELI LOKOMOTYW KTÓRE SŁUŻYŁY NA PKP 
(w malowaniu polskim):

LISTA DOSTĘPNYCH W SKALI H0 MODELI LOKOMOTYW KTÓRE SŁUŻYŁY NA KOLEJACH POLSKICH ( w malowaniach obcych zarządów lub kit do samodzielnego montażu):

Czy wiecie, że...

Najliczniejszą lokomotywą parową na PKP po 1945 roku była seria Ty2 – niemiecki parowóz wojenny serii 52, produkowany w czasie wojny przez wszystkie niemal fabryki kolejowe znajdujące się w strefie wpływów niemieckich. Na polskie szlaki trafiło po wojnie ponad 1500 tych maszyn. Fenomen niezwykłej żywotności tego maksymalnie uproszczonego parowozu, który miał za zadanie przesłużyć kilka wojennych lat w ekstremalnych warunkach pracy nie jest trudny do wyjaśnienia – silna lokomotywa, mogąca prowadzić ciężki pociąg nawet na prowizorycznym, rozpadającym się torowisku, w dodatku rozwijająca znaczną szybkość bez względu na kierunek jazdy była zawsze w cenie... Na wielu liniach, szczególnie górskich, stanowiły one wyłączną i jedyną obsługę trakcyjną zarówno ciężkich składów towarowych, jak i pospiesznych pociągów pasażerskich jeszcze w latach osiemdziesiątych XX wieku. Produkowane z pozostawionych przez Niemców części po wojnie maszyny tej samej konstrukcji noszą oznaczenie Ty42, zaś ich mocniejsza i cięższa wersja wersja (niemiecka seria 42) – Ty43. Wycofanie zasłużonych, lecz bardzo starych już lokomotyw Ty2 z górskich niezelektryfikowanych szlaków i brak maszyn trakcji spalinowej zdolnych je zastąpić przyczyniło się do upadku wielu pięknych, atrakcyjnych turystycznie linii kolejowych...

Niewiele mniejszą rolę w powojennej historii polskiej kolei odgrywa niepozorna lokomotywa Ok1, pruska seria P8. Te udane maszyny były najliczniejszą, liczącą 430 sztuk serią parowozów pasażerskich po 1945 roku. Biorąc pod uwagę, że jedyną polską serią osobową liczącą po wojnie ponad 100 sztuk była Ol49 bez trudu dojdziemy do wniosku, że właśnie Ok1 przez lata stanowiły podstawę trakcji pasażerskiej, co zresztą dokumentują liczne zdjęcia archiwalne... Chociaż "oki" miały być zastąpione najpierw "oelkami", potem "spalinówkami", liczne przetrwały w regularnej służbie wieku 60, a nawet 80 lat, dowodząc że "dobre wino się nie starzeje". 

Najliczniejszą serią tendrzaków na PKP było niezgrabne, acz użyteczne “brzydkie kaczątko” TKi3, pruskiej, a jakże, konstrukcji, a najpowszechniejszymi po wojnie lokomotywami manewrowymi (575 sztuk) były amerykańskie lokomotywy wojenne (z demobilu) Tr201/Tr203 (nie mogące jednak konkurować z niemiecką Ty2 ani pod względem uniwersalności zastosowań, ani jakości wykonania). Na Górnym Śląsku przez lata prym w ciężkich manewrach wiodły pruskie serie TKw – silne pięcioosiowe tendrzaki, nie mające w ogóle odpowiedników polskiej konstrukcji, zastąpione dopiero spalinowymi SM31.

Słynne polskie monstrualne reflektory określane mianem "wiaderek" nie są koniecznym wyposażeniem parowozu w malowaniu PKP - ponieważ ich montaż rozpoczęto masowo dopiero z końcem lat 60-tych XX wieku, w modelach epoki II i III nie występują - stosowano wtedy zgrabniejsze, mniejsze latarnie elektryczne bez światła czerwonego w lokomotywach liniowych, zaś na drugorzędnych szlakach i w służbie manewrowej przez lata często wystarczały ...naftówki.

aktualizacja : 08-12-22